Seminarium a Archeologii pradziejowej "Co słychać na Pomorzu?"
Zapraszamy badaczy, specjalistów dyscyplin pokrewnych, studentów oraz miłośników archeologii do udziału w trzecim seminarium „Co słychać na Pomorzu?”. Organizatorem spotkania jest Zakład Archeologii Pradziejowej Instytutu Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego.
Kiedy: 8 czerwca 2026 r. (poniedziałek), godz. 11:00 - 14.00
Gdzie: Instytut Archeologii UG, ul. Bielańska 5, sala 30 (II piętro)
Program
11:00 – Karol Dzięgielewski (Zakład Archeologii Epoki Brązu, Instytut Archeologii, Uniwersytet Jagielloński)
Czego jeszcze nie wiemy o obrządku podkurhanowym społeczności późnej epoki brązu na Pomorzu?
Kurhan, kamienno-ziemny nasyp grobowy, jeden ze sztandarowych elementów krajobrazu kulturowego Pomorza, intensywnie rozpoznawany już od początków zainteresowania archeologią, pozornie nie kryje już przed nami żadnych tajemnic. Wraz z udostępnieniem danych lidarowych rokujące mogło się wydawać jedynie analizowanie tych grobowców z perspektywy barrow landscape. Zaskakujące jest zatem, jak wiele nowych informacji odnośnie do szczegółów rytu grzebalnego, a także reguł organizacji społecznej, mogą przynieść nowoczesne badania, bazujące na drobiazgowej eksploracji i dokumentacji 3D. Wystąpienie adresuje te kwestie w oparciu głównie o wyniki regularnych badań wykopaliskowych Instytutu Archeologii UJ, rozpoczętych w 2024 r. na cmentarzysku kurhanowym w Łebieniu, w gminie Damnica, w pow. słupskim.
12:00 – Paweł Szczepanik (Katedra Starożytności i Wczesnego Średniowiecza, Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; Fundacja Drzewiej), Anna Rembisz-Lubiejewska (Sekcja ds. Ochrony Morskiego Dziedzictwa Kulturowego, Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku)
Co słychać na Ziemi Bytowskiej? Najnowsze materiały do studiów nad epoką brązu i wczesną epoką żelaza
W referacie zostaną ukazane wyniki badań archeologicznych prowadzonych na stanowiskach, na których odkryto materiały z szeroko rozumianego cyklu kultur łużycko-pomorskich. Źródła te pochodzą przede wszystkim z badań weryfikacyjno-sondażowych prowadzonych na nowoodkrytych cmentarzyskach kurhanowych, badanych grodziskach oraz z badań ratowniczych wyprzedzających działania inwestycyjne. Z perspektywy Bytowa za najistotniejsze należy uznać odkrycia dokonane w niemal ścisłym centrum miasta, które datować możemy na młodsze okresy epoki brązu, oraz odkrycia lokalizowane na południowych i północnych rubieżach miasta.
13:00 – Kamil Niedziółka (Zakład Archeologii Pradziejowej, Instytut Archeologii, Uniwersytet Gdański), Joanna Święta-Musznicka (Pracownia Paleoekologii i Archeobotaniki, Katedra Ekologii Roślin, Uniwersytet Gdański)
Późna epoka brązu i wczesna epoka żelaza na pograniczu Pojezierza Drawskiego i północnej części Doliny Gwdy. Perspektywa archeologiczna i paleoekologiczna
Centralna część Pomorza to teren niezwykle interesujący z archeologicznego punktu widzenia, choć niestety bardzo fragmentarycznie rozpoznany. Punktem wyjścia referatu będą badania archeologiczne i paleośrodowiskowe koncentrujące się wokół Jeziora Wierzchowo w gminie Szczecinek. Zestawienie ze sobą archiwalnych danych archeologicznych – uzupełnionych informacjami pochodzącymi z prowadzonych od kilku lat badań wykopaliskowych – z najnowszymi wynikami analiz palinologicznych, umożliwiających rekonstrukcję przemian lokalnej szaty roślinnej, otworzyło szerokie możliwości poznawcze. Na podstawie syntezy tych danych wyróżniono kolejne etapy przemian lokalnego środowiska przyrodniczego i powiązano je ze zmianami osadniczymi, jakie miały miejsce na przełomie epok brązu i żelaza w bliższym oraz nieco dalszym sąsiedztwie Jeziora Wierzchowo. W rezultacie otrzymano interesujący obraz wzajemnych interakcji pomiędzy człowiekiem a środowiskiem, w którym żył.